Relacja z VI Powiatowego Konkursu Plastycznego „Mój ekslibris – grafika w cieniu liter”

Spotkanie online na platformie ClickMeeting rozpoczęła pani Renata Lipniewska –wicedyrektor RODN „WOM” w Częstochowie oraz pani Alina Grabna – prezes Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich Oddział w Częstochowie. Obie panie skierowały kilka ciepłych słów do uczestników i ich nauczycieli/opiekunów.

W konkursie uczestniczyli uczniowie klas VII–VIII szkół podstawowych z Częstochowy oraz powiatów: częstochowskiego, kłobuckiego, lublinieckiego i myszkowskiego. Od 5 maja (05.05.2026 r.) w siedzibie organizatora można oglądać wystawę wszystkich prac zakwalifikowanych do finału.

Tegoroczna edycja poświęcona była sztuce ekslibrisu – jego historii, znaczeniu i współczesnym interpretacjom. Organizatorzy podkreślali pięć głównych celów:

- popularyzację wiedzy o ekslibrisie,
- poznanie tradycji polskiego ekslibrisu,
- rozwijanie postaw patriotycznych i wrażliwości czytelniczej,
- kształcenie umiejętności plastycznych,
- zachęcanie młodzieży do aktywnego uczestnictwa w kulturze.
Motyw przewodni – „grafika w cieniu liter” – kierował uwagę uczestników na kaligrafię jako główny element kompozycji.

Na pewno wszyscy są zainteresowani, jak powstawały konkursowe ekslibrisy? Uczniowie przygotowywali autorskie, odręczne ekslibrisy, wykonane czarnym mazakiem na kartce A4 z białego bloku technicznego. Każdy uczestnik wybierał jeden z trzech dostępnych kształtów: koło, kwadrat lub prostokąt.

Najważniejsze zasady:

- kaligrafia jako podstawa –  napis EX LIBRIS + imię i nazwisko autora w dopełniaczu musiał stanowić około ¾ całej pracy,
- grafika jako tło symboliczne – mogła nawiązywać do zainteresowań ucznia, ulubionych zwierząt, sportów czy postaci,
- obowiązkowe oświadczenie – na odwrocie pracy uczniowie własnoręcznie potwierdzali samodzielne wykonanie projektu.
Uczestnicy otrzymali również materiał przybliżający dzieje ekslibrisu – edukacja historyczna. Dodatkowo uczniowie mogli wziąć udział w dwóch spotkaniach online pt. „Ekslibris w kaligraficznej odsłonie”, podczas których poznawali techniki kaligraficzne i otrzymywali inspiracje do własnych projektów. Oba spotkania poprowadziły pani Sylwia Kurcab oraz pani Aneta Przybyłowicz.

Nauczyciele/opiekunowie w VI Powiatowym Konkursie Plastycznym 2026 odegrali kluczową rolę w przygotowaniu uczniów. Do ich zadań należało m.in.:zapoznanie uczniów z regulaminem,
przygotowanie wybranego wzoru i opisanie go danymi szkoły i autora,
omówienie różnic między pojęciami „ekslibris” a „ex libris”,
wspieranie uczniów na każdym etapie projektowania,
pomoc w sprawdzeniu oryginalności prac,
dostarczenie prac i dokumentacji do organizatora,
udział w rozstrzygnięciu online oraz odbiór dyplomów i nagród.
Podczas finału online komisja konkursowa przedstawiła wyniki, omawiając kryteria oceny:

- zgodność z regulaminem,
- technika kaligrafii,
- uwzględnienie elementu graficznego,
- pomysłowość,
- jakość wykonania,
- ogólny wyraz artystyczny.
Komisja konkursowa pracowała w składzie:

Alina Grabna – przewodnicząca jury, nauczyciel bibliotekarz Zespołu Szkół Samochodowych w Częstochowie, prezes TNBSP Oddział w Częstochowie
Agnieszka Tyrman – nauczyciel Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Jacka Malczewskiego w Częstochowie
Sylwia Kurcab – nauczyciel-konsultant RODN „WOM” w Częstochowie
Izabela Bajor – nauczyciel bibliotekarz PBP RODN „WOM” w Częstochowie
Ernest Pidzik – nauczyciel bibliotekarz PBP RODN „WOM” w Częstochowie
Aneta Przybyłowicz – nauczyciel bibliotekarz PBP RODN „WOM” w Częstochowie
Komisja oceniła nadesłane prace i przyznała następujące nagrody:

I miejsce

Anna Pavletsova Szkoła Podstawowa nr 35 w Częstochowie

Nauczyciel/opiekun: Beata Wiśniewska

II miejsce (ex aequo)

Kseniia Mytrofanova Szkoła Podstawowa nr 35 w Częstochowie

Nauczyciel/opiekun: Beata Wiśniewska

Sofia Radionova Szkoła Podstawowa nr 34 im. Aleksandra hr. Fredry w Częstochowie Nauczyciel/opiekun: Anna Zyglewicz

III miejsce (ex aequo)

Amelia Szelągowska Szkoła Podstawowa im. Juliana Tuwima w Złochowicach Nauczyciel/opiekun: Anna Musiał

Milena Kiepura Szkoła Podstawowa im. Juliana Tuwima w Złochowicach Nauczyciel/opiekun: Anna Musiał

Patrycja Kulik Szkoła Podstawowa im. Juliana Tuwima w Złochowicach Nauczyciel/opiekun: Anna Musiał

Wyróżnienie

Fedosii Yaniv Szkoła Podstawowa im. Jarosława Dąbrowskiego w Zrębicach Nauczyciel/opiekun: Anna Zarzycka‑Tomalska

Tegoroczna edycja konkursu pokazała, że ekslibris – choć głęboko zakorzeniony w tradycji – wciąż inspiruje młodych twórców. Uczniowie z ogromną wrażliwością połączyli kaligrafię z własnymi pasjami, tworząc prace, które ujęły komisję i w przyszłości zachwycą oglądających wystawę.

Organizatorzy dziękują wszystkim uczestnikom, nauczycielom i opiekunom za zaangażowanie oraz za dbałość o wysoki poziom artystyczny i merytoryczny prac.

Zachęcamy do obejrzenia prac umieszczonych w prezentacji – https://canva.link/die76cy9x0ux2vb

Tekst: Aneta Przybyłowicz, Ernest Pidzik