Międzyszkolny projekt edukacyjny „Informacja w mediach” (2025/2026)

W roku szkolnym 2025/2026 zorganizowany został międzyszkolny projekt edukacyjny „Informacja w mediach” dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Projekt wpisany został w realizację podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa, a w szczególności: Promowanie higieny cyfrowej i bezpiecznego poruszania się w sieci. Rozwijanie umiejętności krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli nowoczesnych technologii, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji oraz korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.

Odbiorcami działań projektowych byli nauczyciele i uczniowie szkół ponadpodstawowych klas humanistycznych i kół dziennikarskich:

· VIII LO Samorządowe im. gen. Józefa Sowińskiego w Częstochowie;

· V LO im. Adama Mickiewicza w Częstochowie;

· I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie;

· Jasnogórska Niepubliczna Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II stopnia w Częstochowie;

· Katolickie Liceum Ogólnokształcące Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich im. Matki Bożej Jasnogórskiej w Częstochowie;

· Zespół Szkół Nr 1 im. Jana Kilińskiego w Kłobucku.

Koordynatorami projektu byli nauczyciele bibliotekarze PBP RODN „WOM” w Częstochowie dr Agata Arkabus, Anna Płusa, a czas realizacji obejmował okres od października 2025 r. do kwietnia 2026 r.

Projekt miał na celu rozwijanie wśród uczniów umiejętności świadomego i krytycznego odbioru treści medialnych oraz kształtowanie kompetencji w zakresie analizy, interpretacji i tworzenia przekazów informacyjnych. W dobie powszechnego dostępu do internetu i mediów społecznościowych szczególnie ważne jest, aby młodzież potrafiła odróżniać fakty od opinii, rozpoznawać dezinformację, fake newsy oraz rozumiała mechanizmy, jakimi kierują się media w procesie przekazywania informacji.

Cele projektu obejmowały:
- rozwijanie kompetencji medialnych i cyfrowych uczniów,
- kształcenie krytycznego myślenia i umiejętności selekcji informacji,
- poznanie różnych rodzajów mediów (prasa, radio, telewizja, internet, social media),
- analizę języka mediów i sposobów manipulacji informacją,
- rozwijanie umiejętności pracy zespołowej i prezentacji publicznej,
- wzmacnianie współpracy pomiędzy szkołami i integracja uczniów.

Do współpracy zaproszono również ekspertów i praktyków, którzy w swojej codziennej pracy zawodowej wykorzystują nowoczesne technologie i media w badaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu informacji:
· dra Artura Dąbrowskiego – nauczyciela-konsultanta Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie,
· Wiolettę Matusiak, Małgorzatę Gramatnikowską - Wikimedia Polska,
· Katarzynę Wilk – nauczyciela-konsultanta Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego „Metis” w Katowicach,
· Marikę Oracz – Katedra Badań Społecznych Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie,
· Martę Wilczyńska-Zgrzebna - Katedra Badań Społecznych Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie,
· Kingę Tyras - Przystanek Historia–Centrum Edukacyjne IPN w Częstochowie im. gen. Janusza Gąsiorowskiego.

Realizacja projektu rozpoczęła się promocją inicjatywy w środowisku szkół ponadpodstawowych z Częstochowy i regionu. Poprzez formularz elektroniczny nauczyciele mogli zgłaszać chęć udziału w projekcie.

Pierwszym spotkaniem wprowadzającym w tematykę projektu było webinarium „Jeśli wolno nam wiedzieć - Wikipedia jako wspólne dobro i dlaczego to ważne by tak pozostało?” , które odbyło się 25 listopada 2025 roku. Seminarium poprowadziły ekspertki Wikimedia Polska: Wioletta Matusiak i Małgorzata Gramatnikowska.

5 marca 2026 r. odbył się cykl warsztatów dla nauczycieli i uczniów pod hasłem „Informacja czy dezinformacja? Medialny instruktaż młodzieżowy”. W przedsięwzięciu wzięło udział 79 uczniów.
W ramach spotkania przeprowadzono 5 aktywności:
- wykład „Informacja czy dezinformacja? Medialny instruktaż młodzieżowy”, zaprezentowany przez nauczyciela-konsultanta Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie – dra Artura Dąbrowskiego;
- warsztat „My jako zespół w świecie mediów – jak współpracować i komunikować się w erze informacji?”, prowadzony przez Marikę Oracz, pracownika Katedry Badań Społecznych Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie;
- warsztat „Pewność siebie w praktyce – autoprezentacja i oswajanie stresu”, prowadzony przez Martę Wilczyńską-Zgrzebną, pracownika Katedry Badań Społecznych Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie;
- warsztat „Wizerunek w sieci – budujesz markę czy kompromitację?”, prowadzony przez nauczyciela-konsultanta Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie – dra Artura Dąbrowskiego;
- warsztat „Kreatywność młodego pokolenia a prawo autorskie”, prowadzony przez nauczyciela bibliotekarza Publicznej Biblioteki Pedagogicznej Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie - Annę Płusę.

Podczas zrealizowanych warsztatów uczniowie mieli możliwość rozwijania kompetencji związanych ze świadomym i krytycznym odbiorem treści medialnych. Zajęcia koncentrowały się na kształtowaniu umiejętności analizy i interpretacji przekazów informacyjnych oraz na rozwijaniu zdolności samodzielnego tworzenia komunikatów medialnych. Uczestnicy poznawali mechanizmy funkcjonowania współczesnych mediów, uczyli się odróżniać fakty od opinii, identyfikować elementy manipulacji oraz rozpoznawać zjawiska dezinformacji i fake newsów.
W trakcie warsztatów młodzież pracowała z różnorodnymi przykładami materiałów medialnych, analizowała ich strukturę, źródła oraz intencje nadawców. Uczniowie ćwiczyli również praktyczne umiejętności weryfikowania informacji, korzystając z dostępnych narzędzi i zasad sprawdzania wiarygodności źródeł. Ważnym elementem zajęć było także rozwijanie świadomości odpowiedzialności za treści publikowane w internecie oraz refleksja nad rolą mediów społecznościowych w kształtowaniu opinii publicznej.

16 marca i 16 kwietnia 2026 r. uczniowie realizujący projekt edukacyjny uczestniczyli w prowadzonym przez nauczyciela-konsultanta Katarzynę Wilk z Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego „Metis” w Katowicach. Temat spotkania "Jak generatywna sztuczna inteligencja (GenAI) może pomóc w pracy dziennikarskiej, nie odbierając osobom autorskim głosu, stylu i odpowiedzialności" obejmowała zagadnienia:
- jak tworzyć skuteczne polecenia (prompty) do narzędzi GenAI;
- jak używać AI do rzetelnego researchu i porządkowania informacji;
- jak z pomocą AI napisać artykuł i przygotować się do wywiadu;
- etyka, odpowiedzialności autora i granice AI.

Treści projektu edukacyjnego „Informacja w mediach” obejmowały również kontekst historyczny dotyczący zakłamania i cenzury informacji w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. W Przystanku Historia IPN im. gen. J. Gąsiorowskiego w Częstochowie odbyły się warsztaty „Cenzura w PRL” , które poprowadziła Kinga Tyras – pracownik ds. edukacji. Młodzież podczas spotkania poszerzyła wiedzę z zakresu cenzury, krytyki, zatajania informacji oraz walki społeczeństwa z władzą w celu głoszenia wolności słowa w prasie i telewizji.

W międzyszkolnym projekcie edukacyjnym „Informacja w mediach” uczestniczyło 13 nauczycieli i 88 uczniów.

Tekst i zdjęcia: dr Agata Arkabus, Anna Płusa

galeria