XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego "Biblioteka otwarta. Ludzie, technologie, praktyki" (2026)

Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego to cykliczna, międzynarodowa konferencja, której celem jest promocja działalności bibliotek, wymiana dobrych praktyk, integracja środowiska bibliotekarskiego oraz podkreślenie znaczenia bibliotek w kontekście współczesnych wyzwań edukacyjnych i kulturowych.

Konferencja została objęta honorowym patronatem Śląskiego Kuratora Oświaty Aleksandry Dyli, Prezydenta Miasta Katowice Marcina Krupy oraz Rady Głównej Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowały czasopisma: „Głos Nauczycielski”, „Poradnik Bibliotekarza” oraz „Biblioteka w Szkole”.

Uczestników powitały: Anita Góral, dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Józefa Lompy w Katowicach, oraz Iwona Kruszewska-Stoły, wicedyrektor Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie. Oficjalnego otwarcia konferencji dokonała Edyta Książek, członek Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego i prezes Oddziału ZNP w Częstochowie. Następnie panie Aldona Ferdyn oraz dr Renata Sowada moderowały wystąpienia zaproszonych gości i prelegentów.

Wśród zaproszonych gości głos zabrali Jolanta Jaskółka, wiceprezes Okręgu Śląskiego ZNP w Katowicach, oraz Jakub Rzekanowski, dyrektor Wydawnictwa „Głos Nauczycielski” i redaktor naczelny pisma. List do uczestników, skierowany przez prezes Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich Danutę Brzezińską, odczytała Alina Grabna.

Program konferencji obejmował szerokie spektrum zagadnień związanych z funkcjonowaniem współczesnych bibliotek. Uczestnicy wysłuchali referatów dotyczących m.in. wykorzystania nowych technologii w bibliotekach, roli instytucji bibliotecznych w przeciwdziałaniu analfabetyzmowi funkcjonalnemu, rozwoju bibliotek pedagogicznych i akademickich, a także budowania oferty odpowiadającej na potrzeby użytkowników. Szczególne miejsce zajęły wystąpienia gości zagranicznych z Biblioteki Regionalnej w Karwinie, prezentujące doświadczenia czeskie w zakresie nowoczesnych usług bibliotecznych.

Poruszono również tematykę promocji czytelnictwa, kształtowania przestrzeni bibliotecznej jako miejsca spotkań i aktywności społecznej, a także wykorzystania nowych mediów w budowaniu wizerunku biblioteki. Uzupełnieniem programu była prezentacja oferty wydawniczej oraz omówienie wyników badań dotyczących środowiska nauczycieli bibliotekarzy.

Uczestnicy międzynarodowej konferencji wysłuchali następujących referatów:
- Biblioteka Karwina – technologie, aplikacje i pokolenia – mgr Markéta Kukrechtová, Dyrektor Biblioteki Regionalnej Karwina (Republika Czeska)
- Interaktywna biblioteka – miejsce spotkań, twórczości i poznawania – bc. Marcela Wierzgoń, Kierownik Oddziału Literatury Polskiej Biblioteki Regionalnej Karwina (Republika Czeska)
- Biblioteka w dobie analfabetyzmu funkcjonalnego. Uwarunkowania edukacyjne i kulturowe – dr Małgorzata Gwadera, Instytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski w Katowicach 
- Grupowy zakup dostępu do serwisu z e-bookami i audiobookami online – doświadczenia Biblioteki Śląskiej – Stanisław Korfanty, Dział Instrukcyjno-Metodyczny Biblioteki Śląskiej 
- CINiBA: 14 lat uniwersyteckiej biblioteki otwartej – Michał Tomaszek, Departament Udostępniania Zbiorów i Informacji Naukowej, Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach, Prezydium Rady Uczelnianej ZNP, Sekcja Obsługi Nauki Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego 
- Prezentacja oferty Wydawnictwa Literatura – Wiesława Jędrzejczyk, Dyrektor Wydawnictwa Literatura 
- Kierunki przyszłości rozwoju bibliotek pedagogicznych – dr Agata Arkabus, Publiczna Biblioteka Pedagogiczna RODN "WOM" w Częstochowie, Przewodnicząca Sekcji Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich 
- Tradycyjnie i nowocześnie – o wybranych formach wspomagania bibliotek szkolnych – dr Anna Marcol, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. J. Lompy w Katowicach 
- Biblioteka Politechniki Śląskiej w okresach zmian - współczesny kierunek – dr hab. Renata Frączek, prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Dyrektor Biblioteki Politechniki Śląskiej 
- CINiBA – wspieramy Twój potencjał – nowe media i ich rola w kreowaniu marki biblioteki akademickiej – Anna Nowak-Piątek, Patrycja Patrzykowska, Zespół ds. promocji i organizacji wydarzeń,Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach 
- Biblioteka na luzie - kultura, która przyciąga młodych – Karolina Basiak, Specjalistka ds. promocji, Biblioteka Publiczna im. dr. W. Biegańskiego w Częstochowie, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Oddział w Częstochowie 
- Kultura uczestnictwa w bibliotece: rola użytkowników w kształtowaniu oferty i przestrzeni – dr Hanna Langer, Instytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski w Katowicach 
- Diagnoza środowiska nauczycieli bibliotekarzy - wyniki badań ankietowych - Danuta Jeziorowska, Przewodnicząca Okręgowej Sekcji Bibliotekarskiej ZNP w Katowicach, dr Renata Sowada, Przewodnicząca Sekcji Bibliotekarskiej przy Oddziale ZNP w Częstochowie 

Organizatorami XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego były: Sekcja Bibliotekarska przy Oddziale Związku Nauczycielstwa Polskiego w Częstochowie, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach oraz Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach. We współpracy z:
Biblioteką Regionalną Karwina (Republika Czeska),
Biblioteką Śląską,
Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach,
Instytutem Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,
Oddziałem Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich w Częstochowie,
Oddziałem Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich w Katowicach,
Publiczną Biblioteką Pedagogiczną RODN „WOM” w Częstochowie,
Sekcją Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich,
Zarządem Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w Katowicach,
Zarządem Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Częstochowie.
Uczestnicy wydarzenia otrzymali materiały promocyjne przygotowane przez patronów medialnych oraz Wydawnictwo Literatura, które zapewniło również ofertę rabatową na publikacje książkowe.

Na platformie Wakelet utworzono wspólną przestrzeń wymiany doświadczeń dla uczestników forum „Prezentacja działań bibliotek”. Jest ona przeznaczona dla wszystkich, którzy chcą zaprezentować swoją bibliotekę, jej działalność oraz zasoby.

Relacje z wydarzenia, w tym fotorelacje oraz materiały multimedialne, zostały udostępnione w mediach społecznościowych Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Katowicach oraz na platformie internetowej. Szczegółowe informacje dotyczące konferencji dostępne są na stronie internetowej Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego.

dr Renata Sowada
nauczycielka bibliotekarka Szkoły Podstawowej nr 53 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marii Skłodowskiej-Curie w Częstochowie, Przewodnicząca Sekcji Bibliotekarskiej przy Oddziale ZNP w Częstochowie 

Anna Dąbrowska, Anna Hiller
nauczycielki bibliotekarki Publicznej Biblioteki Pedagogicznej RODN “WOM” w Częstochowie, członkinie Zarządu Sekcji Bibliotekarskiej przy Oddziale ZNP w Częstochowie

Zdjęcia: dr Renata Sowada